Ethereum’un kurucusu Vitalik Buterin, katman-2 (Layer-2) ölçeklendirme yaklaşımına yönelik bugüne kadarki en net ve sert eleştirilerinden birini yaptı.
Buterin, birçok Layer-2 çözümünün Ethereum’un güvenliğini gerçekten devralamadığını, orijinal vizyondan uzaklaşıldığını ve artık ölçeklenmenin ana ağ ile yerel rolluplar üzerinden gelmesi gerektiğini savundu.
Buterin: “Yeni Bir Yola İhtiyacımız Var”
Buterin, X üzerinden yaptığı paylaşımda birçok Layer-2’nin merkeziyetsizleşme hedefinde başarısız olduğunu belirtti. Ethereum’un güvenliğini miras almak yerine çoklu imza köprüleriyle yönetilen yapılara dönüşüldüğünü vurgulayan Buterin, bunun Ethereum’u ölçeklendirmek anlamına gelmediğini söyledi.
Ayrıca Ethereum ana ağının artık geçmişe kıyasla çok daha ölçeklenebilir hale geldiğini ifade eden Buterin, gaz limiti artışları ve yakında devreye girmesi beklenen yerel rolluplarla bu durumun daha da iyileşeceğini savundu. Bu nedenle mevcut Layer-2 vizyonunun Ethereum ekosistemi içindeki rolünün yeniden tanımlanması gerektiğini dile getirdi.
Buterin, Layer-2’lerin Ethereum’a gerçekten katkı sunabilmesi için güvenliği doğrudan ana ağdan devralması gerektiğini de vurguladı.
“Eğer L1’e bağlantısı yalnızca çoklu imza köprüsü olan, saniyede 10.000 işlem yapan bir EVM oluşturursanız, Ethereum’u ölçeklendirmiyorsunuz.”
Buterin
Niş Alanlara Odaklanın Uyarısı Geldi
Buterin’e göre Layer-2’lerin yalnızca daha ucuz işlem vaadiyle öne çıkması artık yeterli değil. Ethereum ana ağının ucuzlamaya başlamasıyla birlikte, Layer-2’lerin kendilerini farklılaştıracak özgün alanlar yaratması gerekiyor.
Bu kapsamda Arbitrum, Optimism, Base ve Starknet gibi Layer-2 projelerinin; ölçeklenebilirlik yarışından ziyade gizlilik, kimlik çözümleri, finans dışı uygulamalar, sosyal platformlar ve yapay zeka entegrasyonları gibi belirli nişlere odaklanması gerektiğini ifade etti.
Ethereum Ana Ağı Yeniden Ön Planda
Ethereum’un teknik yol haritası uzun süredir ölçeklenmenin anahtarı olarak Layer-2’leri işaret ediyordu. Ancak son açıklamalar, Ethereum ana ağının (L1) yeniden merkeze alındığı yeni bir döneme girildiğine işaret ediyor.
Ayrıca bu yaklaşım, Ethereum ana ağının ölçeklendirilmesi gerektiğini savunan geliştiricilerin görüşleriyle de örtüşüyor. Ana ağın güçlenmesiyle birlikte, Layer-2’lerin tamamlayıcı ama daha uzmanlaşmış rollere yönelmesi bekleniyor.
Yeni Ölçeklenme Dönemi Başlıyor
Buterin, özellikle zkEVM ispatlarının temel katmana entegre edilmesinin ardından, yerel rollupların Ethereum’un ölçeklendirilmesinde kritik bir rol üstleneceğine daha fazla ikna olduğunu da belirtti.
Geleneksel rollupların aksine, yerel rolluplar Ethereum’un içine entegre çalışıyor ve işlemler doğrudan Ethereum doğrulayıcıları tarafından güvence altına alınıyor. Bu da ölçeklenme sağlanırken güvenlikten ödün verilmemesini mümkün kılıyor.
