ABD’nin İran’daki Devrim Muhafızları hedeflerine yönelik yeni saldırılar düzenlediğini açıklaması, küresel piyasalarda risk iştahını belirgin şekilde zayıflattı. Saldırıların ardından jeopolitik risklerin yeniden tırmanması petrol fiyatlarını yukarı çekerken, enerji maliyetlerindeki artışın küresel enflasyon üzerindeki olası etkileri tahvil faizlerini yükseltti. Artan faiz beklentileri ve güçlenen dolar ise altın üzerinde baskı oluşturdu.
Brent petrol 94 dolara çıktı
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın (CENTCOM), İran’daki Devrim Muhafızları hedeflerine yönelik saldırıları doğrulamasının ardından petrol fiyatlarında yükseliş hız kazandı.
Brent ham petrol vadeli kontratları yüzde 3,8 yükselerek varil başına 93,89 dolara çıkarken, ABD tipi Batı Teksas petrolü (WTI) yüzde 3,7 artışla 89,41 dolara ulaştı. Brent petrol böylece 24 Temmuz’dan bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Piyasalarda yükselişin temel nedeni, ABD-İran geriliminin enerji arzına yönelik riskleri yeniden gündeme taşıması oldu. Özellikle dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri hareketlilik, küresel petrol arzına ilişkin endişeleri artırdı.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemi sayısındaki düşüş de yatırımcıların arz güvenliğine ilişkin kaygılarını güçlendirirken, petrol fiyatlarında jeopolitik risk primi yükseldi.
Altın güvenli liman talebinden destek bulamadı
Jeopolitik risklerdeki sert artışa karşın spot altın fiyatı güvenli liman talebinden beklenen desteği alamadı. ABD’nin İran’a yönelik saldırı haberlerinin ardından XAU/USD paritesi 4.350 dolar seviyesine kadar geriledi.
Altındaki düşüşte, petrol fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyonu yeniden yukarı çekebileceğine ilişkin beklentiler etkili oldu. Enerji maliyetlerinin artmasının enflasyonist baskıları güçlendirebileceği ve merkez bankalarının faiz indirimlerinde daha temkinli davranmasına neden olabileceği değerlendirildi.
Buna ek olarak ABD tahvil getirilerindeki yükseliş ve doların güçlenmesi de faiz getirisi bulunmayan altının cazibesini azalttı. Böylece piyasalarda klasik anlamda “güvenli liman” akışından ziyade, yükselen faiz ve doların belirleyici olduğu bir fiyatlama öne çıktı.
Tahvil faizleri yükseldi
Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon üzerindeki olası etkileri küresel tahvil piyasasında da satış baskısını artırdı.
ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi kısa süreliğine yüzde 4,798 seviyesine yükselerek Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Japonya’nın 10 yıllık tahvil faizi ise 30 yılın ardından ilk kez yüzde 3 seviyesine ulaştı.
Tahvil getirilerindeki yükseliş, yatırımcıların enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon beklentilerini yukarı çekebileceği ve faiz indirimlerinin daha uzun süre ötelenebileceği yönündeki beklentilerini yansıttı.
Wall Street’te satış baskısı arttı
Jeopolitik risklerin yanı sıra yükselen petrol fiyatlarının enflasyon ve faiz görünümüne ilişkin belirsizliği artırması, ABD borsalarında da satışları beraberinde getirdi.
Dow Jones Sanayi Endeksi 412 puan gerileyerek yüzde 0,8 değer kaybederken, S&P 500 yüzde 0,7 ve Nasdaq Bileşik Endeksi yüzde 0,9 düştü.
Özellikle yüksek değerlemelere sahip teknoloji hisseleri, yükselen tahvil getirilerinin hisse senetlerinin göreli cazibesini azaltması nedeniyle baskı altında kaldı.
Piyasaların gözü Hürmüz Boğazı’nda
Piyasalarda bundan sonraki fiyatlamanın merkezinde ABD-İran çatışmasının nasıl ilerleyeceği ve gerilimin Hürmüz Boğazı üzerinden küresel enerji akışını ne ölçüde etkileyeceği yer alıyor.
Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin daha da tırmanması ve petrol arzında kesinti riskinin güçlenmesi halinde Brent petrolde yukarı yönlü hareketin devam edebileceği değerlendiriliyor.
Böyle bir senaryoda yükselen enerji maliyetlerinin enflasyon beklentilerini yeniden şekillendirmesi, tahvil getirilerini yukarı çekmesi ve başta ABD Merkez Bankası (Fed) olmak üzere merkez bankalarının para politikası görünümünü etkilemesi bekleniyor.
Bu nedenle yatırımcılar, bir yandan bölgedeki askeri gelişmeleri ve petrol fiyatlarını, diğer yandan ise yükselen enerji maliyetlerinin enflasyon ve faiz beklentilerine nasıl yansıyacağını yakından takip ediyor.
