Mahkemenin ele alacağı dava, Learning Resources, Inc. v. Trump dosyası kapsamında, Trump yönetiminin 1977 tarihli Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası (IEEPA) çerçevesinde uyguladığı tarifelerin hukuki sınırlarını sorguluyor.
Trump, son 14 ay içinde “ekonomik acil durum” ilanlarına dayanarak çok sayıda ülkeye yönelik geniş kapsamlı tarifeler uygulamıştı. Özellikle “Liberation Day” olarak adlandırdığı ticaret hamleleriyle Çin başta olmak üzere birçok ticaret ortağına ek vergiler getirmişti. Bu adımlar, ABD’nin dış ticaret politikasında korumacı bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirilmişti.
Piyasalar Tepkiye Hazırlanıyor
Analistler, kararın yönü ne olursa olsun piyasalarda ani ve sert fiyatlamalar görülebileceğini belirtti.
JPMorgan Chase analistleri üç temel senaryo üzerinde duruyor:
- Trump’ın tarife rejiminin tamamen onaylanması
- Tarifelerin iptal edilmesi
- Tarifelerin ara seçimler sonrasına kadar yürürlükte kalması
Banka, kararın içeriğine bağlı olarak S&P 500 endeksinde %1 düşüş ile %2 yükseliş arasında ani hareketler yaşanabileceğini öngördü.
Wolfe Research analisti Tobin Marcus ise daha sınırlı bir karar ihtimaline dikkat çekti.
Buna göre Mahkeme, Beyaz Saray’ın IEEPA kapsamında tarife uygulama yetkisini sınırlandırabilir ancak geçmiş döneme ilişkin geri ödeme zorunluluğu getirmeyebilir.
Böyle bir senaryoda hisse senetlerinde özellikle büyük ithalatçı şirketlerde kısa vadeli yükseliş, tahvil piyasasında ise satış baskısı görülebileceği ifade edildi. Ancak bu hareketlerin kalıcı olmayabileceği vurgulanıyor.
Pangaea Policy analisti Terry Haines ise yatırımcıları “manşet bazlı aşırı tepki” riskine karşı uyardı. Haines’e göre ilk etapta güçlü bir piyasa tepkisi görülse bile, ardından hızlı bir denge arayışı yaşanabilir.
Tarifeler Kalıcı mı?
Uzmanların ortak görüşü, başlıklar ne olursa olsun ABD’nin korumacı ticaret politikasının tamamen ortadan kalkmasının düşük ihtimal olduğu yönünde. Washington’daki siyasi atmosfer ve yaklaşan seçim takvimi dikkate alındığında, tarifelerin farklı formlarda da olsa gündemde kalmaya devam edeceği değerlendirildi.
Kararın, yalnızca Trump döneminin politik mirasını değil, aynı zamanda ABD başkanlarının ekonomik acil durum yetkilerinin sınırlarını da yeniden tanımlayabileceği belirtiliyor. Bu durum, küresel ticaret zincirlerinden emtia fiyatlarına, dolar endeksinden gelişmekte olan ülke piyasalarına kadar geniş bir etki alanı yaratabilir.
Karar Ne Zaman Açıklanacak? Saat Net mi?
Supreme Court of the United States, kritik davalara ilişkin kararlarını genellikle “opinion day” olarak belirlenen günlerde açıklıyor. Ancak Mahkeme, hangi davanın hangi gün karara bağlanacağını önceden duyurmuyor.
Mevcut takvime göre Mahkeme’nin bugün saat 10:00’da (ABD Doğu Saati) toplanması bekleniyor. Eğer tarife davasına ilişkin karar bugün açıklanırsa, bu saat Türkiye saatiyle (TSİ) yaklaşık 17:00’ye denk gelecek.
Bununla birlikte kararın bugün açıklanacağına dair kesin bir teyit bulunmuyor. Mahkeme, ilgili dosyayı ilerleyen karar günlerinden birinde de yayımlayabilir. Bu nedenle piyasalar belirli bir saate odaklanmış olsa da belirsizlik sürüyor.
