Cuma günü Japon Yen’i (USD/JPY paritesi), ABD doları karşısında Japonya (BOJ) tarafından kırmızı çizgi olarak kabul edilen 160 seviyesini kısa süreliğine aştı ve geri çekildi.
Japon yetkililer, yenin değer kaybetmesi konusunda uyarılarını artırıyor. Bu seviye sadece döviz piyasaları açısından değil, Bitcoin ve ABD hisse senetleri açısından da yakından izleniyor.
USD/JPY paritesinde 160 seviyesi neden önemli?
Piyasanın bu seviyeye dikkat kesilmesinin temel nedeni ise geçmişte yaşanan örnekler. 2024’te kur 160’ın üzerine çıktığında Japonya’dan müdahale gelmiş, Japonya Merkez Bankası dolar satıp yen alarak pariteyi aşağı çekmişti. Dolar zayıflarken yen güçlenmiş, bununla birlikte yıllardır küresel risk iştahını besleyen carry trade çözülmeye başlamıştı.
Sonuç ise sert oldu: Bitcoin yüzde 20’den fazla değer kaybederken, S&P 500’de kayıp yüzde 10’u aştı.
Bugün parite yeniden aynı seviyeye dayanmış durumda. Bu da doğal olarak şu soruyu öne çıkarıyor: Benzer bir müdahale yeniden gelirse, riskli varlıklarda yeni bir satış dalgası yaşanır mı?
BoJ üzerindeki baskı artıyor
Bir diğer sorun ise Japonya’daki enflasyon riski. Kaynak bakımından dışa bağımlı olan Japonya, İran savaşıyla birlikte yükselen enerji fiyatlarından daha sert etkilenebilir. Bu da Japonya Merkez Bankası üzerinde daha fazla sıkılaşma baskısı yaratıyor.
Yatırımcılar, BoJ’un 28 Nisan’daki toplantısında faiz artırma olasılığını yaklaşık yüzde 69 olarak fiyatlıyor. Pazartesi günü yayımlanan politika toplantısı özetinde de bir kurul üyesinin, Orta Doğu’daki çatışmaların Japonya’daki enflasyonist etkisine karşı daha güçlü bir faiz artırımı çağrısında bulunduğu görüldü. Açıklamalarda ayrıca, atılacak adımların gelecek veriler ve piyasa sinyalleri doğrultusunda şekilleneceği belirtildi.
Sadece Japonya değil, küresel likidite de etkilenebilir
Buradaki mesele yalnızca Japonya’nın faiz artırıp artırmayacağı değil. Asıl önemli nokta, Japonya’nın uzun yıllardır küresel piyasalarda bir fonlama merkezi olarak çalışmış olması.
Yıllarca süren ultra düşük faiz ortamı, yatırımcıları yen cinsinden borçlanıp daha yüksek getirili piyasalara yönelmeye teşvik etti. Carry trade olarak bilinen bu yapı, küresel borçlanma maliyetlerini baskıladı ve riskli varlıkları destekledi. Bitcoin’den ABD hisselerine kadar birçok varlık sınıfı, dolaylı da olsa bu ucuz yen likiditesinden faydalandı.
Bu nedenle Tokyo’da daha sıkı bir para politikasına geçilmesi, yalnızca Japon tahvilleri veya yen üzerinde değil, küresel piyasalarda genel risk iştahı üzerinde de etkili olabilir. Özellikle kripto para piyasası gibi likiditeye duyarlı alanlarda bu etkinin daha sert hissedilmesi mümkün.
Bu sırada, Japonya’daki tahvil piyasası da sıkılaşma sinyalleri veriyor. 40 yıllık Japon devlet tahvili getirisinin yüzde 4’ün üzerine çıkması, finansal koşulların belirgin şekilde sıkılaştığına işaret ediyor.
Fed tarafında tablo farklı
Öte yandan faiz baskısı artık yalnızca ABD’ye özgü bir konu değil. Ancak ABD tarafında şu aşamada ana senaryo yeni bir faiz artırımı değil. Piyasa daha çok, faizlerin uzun süre yüksek tutulabileceği ihtimaline odaklanıyor.
Avrupa merkez bankaları enerji fiyatlarına daha doğrudan maruz kalan farklı bir enflasyon dinamiğiyle mücadele ediyor. Fed cephesinde ise kalıcı yüksek petrol fiyatları, yeni bir faiz artışından çok faizlerin daha uzun süre sabit kalmasına yol açabilir. Enerji fiyatları ekonomik aktiviteyi daha sert baskılayacak seviyelere çıkarsa, bu kez Fed’in odağı istihdam tarafına kayabilir. Böyle bir senaryoda daha ileri aşamada faiz indirimleri de gündeme gelebilir. Ancak piyasa henüz o noktada değil.
Yine de mevcut tabloya bakıp geçmişin birebir tekrar edeceğini söylemek doğru olmaz. Çünkü her dönemin kendi ayrı konusu var.
Örneğin 2022’de USD/JPY geri çekilirken Bitcoin yüzde 22 düştü, ancak aynı dönemde S&P 500’de yüzde 11’lik yükseliş görüldü. Burada korelasyonun bozulmasının temel nedeni olarak ise ABD piyasalarında yapay zeka temasının fiyatlanmaya başlamasıydı. Yani yenin güçlenmesi ve carry trade’in çözülmesi önemli olsa da, tek başına tüm piyasalarda aynı sonucu üretmeyebiliyor.
Bu da şu anlama geliyor: Japonya’dan gelecek olası bir müdahale ya da faiz artışı, piyasalar için negatif bir başlık olabilir; ancak etkinin şiddeti, o dönemde öne çıkan ana temalarla birlikte şekillenir.
Günümüzdeki risk de İran savaşı.
Savaş ortamı riski büyütüyor
Bugünün farkı ise bu sürecin jeopolitik gerilimle aynı zamana denk gelmesi. Orta Doğu’da savaş sürerken enerji fiyatları yüksek seyrediyor, enflasyon baskısı artıyor ve merkez bankaları üzerindeki politika baskısı güçleniyor.
Böyle bir dönemde Japonya’dan gelecek sıkılaşma yönlü bir adım, sadece teknik bir kur hamlesi olarak kalmayabilir. Zaten kırılgan olan risk iştahı üzerinde ek baskı yaratabilir. Bu da hem Bitcoin hem de ABD hisse senetlerinde yeni bir satış dalgasının önünü açabilir.
Kısacası, USD/JPY’de 160 seviyesi yalnızca döviz piyasası açısından önemli bir rakam değil. Aynı zamanda küresel likiditenin, carry trade düzeninin ve riskli varlıkların dayanıklılığının test edildiği bir eşik hâline gelmiş durumda.
Japonya’dan gelecek olası bir müdahalenin ya da faiz artışının piyasalarda yeniden sarsıntı yaratma ihtimali güçlü. Ancak bu kez sonucun ne kadar sert olacağını belirleyecek olan şey, yalnızca kur hareketi değil; savaşın seyri, enerji fiyatları ve küresel yatırımcıların hangi hikâyeyi fiyatladığı olacak.
Okumanızı öneririz;
