Kripto para borsası BitMEX, Ekim ayında yaşanan sert piyasa çöküşünün, yıllardır arbitraj ve fonlama işlemleriyle kolay para kazanılan dönemin sonunu işaret ettiğini açıkladı. Borsaya göre, söz konusu çöküş özellikle piyasa yapıcıları (market maker) ağır şekilde etkiledi ve kripto piyasalarının yapısal dengelerini sarstı.
Ekim Çöküşü Milyarlarca Doları Silmişti
BitMEX’in Perşembe günü yayımladığı 2025 Kripto Sürekli Takaslarının Durumu raporuna göre, 10–11 Ekim tarihleri arasındaki piyasa çöküşü yaklaşık 20 milyar dolarlık varlığın silinmesine yol açtı. Raporda bu süreç, “kripto tarihinde gelişmiş piyasa yapıcılar için en yıkıcı olaylardan biri” olarak tanımlandı.
Otomatik Tasfiyeler Piyasa Yapıcıları Savunmasız mı Bıraktı?
BitMEX’e göre, borsaların kendilerini korumak için devreye aldığı otomatik kaldıraç azaltma (ADL) mekanizmaları, piyasa yapıcıların genellikle güvenli kabul edilen delta-nötr stratejilerini bozdu.
Bu süreçte karlı short pozisyonlar zorla kapatılırken, piyasa yapıcılar hızla düşen piyasada korunmasız spot pozisyonlarla karşı karşıya kaldı. Sonuç olarak birçok piyasa yapıcı likiditeyi çekti ve emir defterleri 2022’den bu yana görülen en düşük seviyelere geriledi.
Fonlama Getirisi Stratejisi de Tıkandı
Raporda, spot ve vadeli piyasalar arasındaki arbitraj stratejisinin aşırı kalabalıklaştığı vurgulandı.
Fonlama oranlarının %4 seviyelerine kadar gerilemesi, uzun süredir popüler olan fonlama faizi ticaretini de cazip olmaktan çıkardı. BitMEX, bu durumun kolay getiri algısını tamamen zayıflattığını belirtti.
BitMEX, geçtiğimiz yıl piyasada net bir ayrışma yaşandığını savundu. Rapora göre ekosistem,
- Adil piyasa yapıcılar
- B-Book borsaları
olarak ikiye bölündü. BitMEX, bazı B-Book borsalarının kullanıcı işlemlerinin karşı tarafında yer aldığını ve zarar ettiklerinde ödemeden kaçındığını öne sürdü. Platform, kendisinin ise piyasa yapıcı olarak faaliyet gösterdiğini vurguladı.
Hacimler Perp DEX’lere Kayıyor, Riskler ise Devam Ediyor
BitMEX, işlem hacimlerinin hızla Hyperliquid gibi yüksek performanslı sürekli vadeli DEX’lere kaydığını belirtti. Ancak raporda, merkeziyetsizliğin piyasa manipülasyonuna tek başına çözüm olmadığı uyarısı da yapıldı.
Son olarak BitMEX, yüksek riskli ve henüz kendini kanıtlamamış platformların başarısızlığının, daha sağlam altyapıya sahip borsalar ve gerçek yenilikler için alan açtığını da savundu. Rapora göre, kripto piyasaları 2026 yılında daha zor, daha rekabetçi ve daha az kolay kazanç sunan bir döneme hazırlanıyor.
