Donald Trump’ın İran’a yönelik peş peşe verdiği çelişkili mesajlar, hem jeopolitik tansiyonu yükseltti hem de piyasalarda ateşkes beklentilerini güçlendirdi. Bir tarafta Hürmüz Boğazı’nın açılmaması halinde İran’ı ağır şekilde tehdit eden açıklamalar gelirken, diğer tarafta Washington ile Tahran arasında kısa süre içinde bir anlaşmaya varılabileceğine dair mesajlar öne çıktı.
Trump’tan İran’a sert uyarı
Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmaması halinde İran’ın çok ağır sonuçlarla karşılaşacağını söyledi. Sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımlarda, İran’a açık şekilde tehditlerde bulunan Trump, Tahran üzerindeki baskıyı artırmaya çalıştı. Açıklamalarında yalnızca ekonomik ya da diplomatik baskı değil, doğrudan askeri hedeflere yönelik olası saldırı sinyalleri de dikkat çekti.
Trump’ın son mesajlarında, İran’ın boğazı kısa süre içinde yeniden açmaması halinde enerji santralleri ve köprüler gibi kritik altyapıların hedef alınabileceği iması yer aldı. Bu söylem, bölgede gerilimin yeniden tırmanabileceği endişesini artırdı.
Aynı gün anlaşma mümkün mesajı da verdi
Ancak Trump’ın sert söylemleri bununla sınırlı kalmadı. Daha sonra yaptığı açıklamalarda İran’ın şu anda müzakere ettiğini söyledi ve 24 saat içinde bir anlaşmaya varılması için iyi bir şans olduğunu ifade etti.
Trump’ın bir yandan askeri baskıyı yükseltirken diğer yandan diplomasi kapısını açık bırakması, piyasalarda son dakika uzlaşısı ihtimalini yeniden gündeme taşıdı.
Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı’nı yeniden açması için verdiği süre konusunda da kafa karışıklığı yaşandı. İlk etapta 10 günlük bir süre tanındığı belirtilirken, daha sonra bu sürenin Salı gününe kadar uzatıldığı yönünde mesajlar verildi.
Masada 45 günlük ateşkes iddiası var
Perde arkasında ise çok daha kapsamlı bir planın görüşüldüğü öne sürülüyor. ABD, İran ve bölgesel arabulucuların, savaşı sona erdirebilecek iki aşamalı bir plan üzerinde durduğu belirtiliyor. Buna göre ilk aşamada 45 günlük geçici bir ateşkes, ikinci aşamada ise kalıcı çözüm için müzakereler yer alıyor.
Bu çerçevede geçici bir ateşkesin, daha büyük çaplı saldırıları önlemek için son fırsat olarak değerlendirildiği konuşuluyor. Diplomatik trafik yoğunlaşırken, tarafların nihai bir uzlaşmaya henüz ulaşmadığı, ancak temasların sürdüğü anlaşılıyor.
İran cephesi temkinli duruyor
İran tarafı ise geçici ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazı’nın açılmasına sıcak bakmıyor. Tahran yönetimi, kalıcı güvence verilmeden atılacak adımların kendileri açısından yeterli olmayacağını düşünüyor. Ayrıca İranlı yetkililer, ABD’nin gerçekten kalıcı bir ateşkese hazır olup olmadığı konusunda da şüphe taşıyor.
Bu nedenle müzakere masasında ilerleme ihtimali bulunsa da, taraflar arasındaki güvensizlik hala çok yüksek.
Kripto piyasası ateşkes ihtimalini satın aldı
Trump’ın çelişkili açıklamalarına rağmen, ateşkes ihtimalinin tamamen masadan kalkmaması yatırımcılara kısa vadeli bir rahatlama sundu. Bitcoin bu haber akışının ardından 69.500 dolar seviyesine yükselirken, Ethereum ise 2.100 dolara çıktı.
