Ethereum’un kurucu ortağı Vitalik Buterin, ağın gelecek yıllardaki en kapsamlı dönüşüm planlarından biri olarak görülen “Lean Ethereum” girişimine ilişkin yeni detaylar paylaştı. Buterin’e göre bu süreç, tek seferlik bir yükseltmeden ziyade üç ila dört yıla yayılacak kapsamlı bir yeniden yapılanma olacak.
Ethereum’da Yeni Dönem: Lean Ethereum
Vitalik Buterin, Lean Ethereum’un yalnızca belirli bir teknik güncellemeden ibaret olmadığını, Ethereum’un temel işleyişini daha verimli, güvenli ve ölçeklenebilir hale getirmeyi amaçlayan uzun vadeli bir dönüşüm olduğunu belirtti.
Bu kapsamda ağın işlemleri doğrulama biçimi, veri saklama yapısı, işlem kesinliği, kuantum güvenliği ve gizlilik altyapısı gibi birçok temel alanda değişiklik planlanıyor. Buterin, bu sürecin mevcut uygulamaları bozmak zorunda olmadığını vurgulayarak Ethereum’un daha önce Merge sürecini başarıyla tamamladığını ve benzer bir dönüşümün tekrar yapılabileceğini ifade etti.
En Büyük Değişim ise Veri Depolamada Olacak
Buterin’e göre planın en yıkıcı ve dikkat çeken bölümü, Ethereum’un verileri saklama biçiminde yapılacak değişiklikler olacak. Mevcut sistemde Ethereum, token bakiyeleri, NFT kayıtları ve merkeziyetsiz uygulamalara ait durum verilerini tek ve maliyetli bir yapı içinde tutuyor.
Yeni plan ise daha basit uygulamalar için daha ucuz bir depolama katmanı oluşturmayı hedefliyor. Karmaşık yapıya sahip uygulamalar mevcut sistemde kalmaya devam ederken, token, NFT ve bazı DeFi uygulamalarının daha düşük maliyetli yeni katmandan faydalanabileceği belirtiliyor.
Buterin, yeni depolama katmanının 2030 yılına kadar mevcut sisteme kıyasla çok daha fazla veri tutabileceği bir senaryoya işaret etti. Ayrıca yeni yapıya uygun şekilde tasarlanan bazı tokenların işlem ücretlerinde 10 kattan fazla düşüş görülebileceğini söyledi.
Kuantum Güvenliği Öncelikler Arasına Girdi
Buterin’in açıklamalarında öne çıkan bir diğer başlık kuantum güvenliği oldu. Ethereum’un kurucu ortağı, kuantum güvenliğinin artık öncelik sıralamasında çok daha üst sıralara çıktığını söyledi.
Bu endişenin temelinde, gelecekte gelişmiş kuantum bilgisayarların günümüzde blok zincirleri koruyan bazı kriptografik sistemleri kırma ihtimali bulunuyor. Ethereum’un yol haritası, bu risk gerçekleşmeden önce savunmasız bileşenlerin değiştirilmesini hedefliyor.
Hegota Son “Lean Öncesi” Hard Fork Olabilir
Buterin, Ethereum’un 2026’daki ikinci yükseltmesi olarak planlanan Hegota’nın muhtemelen ağın son “Lean öncesi” hard fork’u olacağını söyledi. Bu da Hegota’dan sonra gelecek yükseltmelerin büyük ölçüde Lean Ethereum dönüşümünün parçası olacağı anlamına geliyor.
Öte yandan Buterin, Ethereum’un kapasitesinin önümüzdeki yaklaşık beş yıl boyunca kademeli olarak artmaya devam edeceğini belirtti. Glamsterdam yükseltmesiyle birlikte gas limitinde büyük bir artış beklenirken, bu durum her blokta daha fazla işlem yapılabilmesinin önünü açabilir.
Lean Ethereum planı, Ethereum’un yalnızca daha hızlı veya daha ucuz hale gelmesini değil, aynı zamanda uzun vadede daha güvenli, daha sade ve daha dayanıklı bir protokole dönüşmesini hedefliyor.
