Kalkınma Planı’nda da yer alan proje kapsamında kurulacak borsanın; altın, bakır, bor ve nadir toprak elementleri gibi stratejik minerallerde referans fiyat oluşumuna katkı sağlaması öngörülüyor. Böylece hem yerli üreticiler hem de yatırımcılar için daha öngörülebilir, şeffaf ve derinliği olan bir piyasa yapısı oluşturulması amaçlanıyor.
Platformun, İstanbul Finans Merkezi çatısı altında konumlandırılması planlanırken, işletim için Enerji Piyasaları İşletme AŞ tarafından Sermaye Piyasası Kurulu’na başvuru yapıldı. Enerji piyasalarında uygulanan vadeli işlem altyapısı ve şeffaf fiyat mekanizmalarının, maden borsasının teknik ve operasyonel kurgusunda önemli avantaj sağlaması bekleniyor.
Amaç: Küresel Finansmana Erişim ve Risk Azaltımı
Türkiye, maden çeşitliliği bakımından güçlü bir potansiyele sahip olmasına rağmen, bu kapasite uluslararası finansman tarafında yeterince etkin fiyatlanmıyor. Yeni borsa ile üretici ve yatırımcı açısından piyasa derinliğinin artırılması, fiyat keşfinin kurumsal bir zemine taşınması ve risklerin daha yönetilebilir hale getirilmesi hedefleniyor.
Altında 5 Bin Dolar “Yeni Normal”
Küresel belirsizlikler ve ABD ekonomisine ilişkin algı, kıymetli maden fiyatları üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. Altında 5 bin dolar seviyesinin artık “yeni normal” haline geldiği değerlendirilirken, ithalatçı ülkeler açısından yükselen fiyatların ciddi maliyet baskısı oluşturduğu belirtiliyor. Ons fiyatındaki her 100 dolarlık artışın, Türkiye’nin cari dengesi üzerinde yaklaşık 400 milyon dolarlık negatif etki yarattığı hesaplanıyor.
Üretim Geriledi, İthalat Yükseldi
2025 yılı sonunda altın üretimi 28,4 tona gerileyerek son beş yılın en düşük seviyesine indi. Aynı dönemde Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından basılan ziynet ve sikke altın miktarı 49,7 tona ulaştı. Toplam altın ithalatı ise 126,3 ton olarak gerçekleşti.
Dünya Altın Konseyi verileri, yatırım amaçlı altın talebinin mücevher talebini geride bıraktığını gösteriyor. Artan küresel belirsizlik ortamı, yatırım talebini destekleyen temel unsur olarak öne çıkıyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da son yıllarda en fazla resmi altın alımı yapan merkez bankaları arasında yer alırken, rezervlerinde yaklaşık 121 milyar dolar karşılığı altın bulunuyor.
İhracat 6,2 Milyar Doları Aştı
Madencilik ihracatı geçen yıl yüzde 3,4 artışla 6,2 milyar dolara yükseldi. Doğal taş ihracatı 2 milyar dolar, metalik cevher ihracatı ise 2,3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Çin pazarındaki daralmaya rağmen İspanya ve ABD pazarlarında kaydedilen artış, ihracat performansını destekledi.
Madencilikte güvenlik standartlarının yükseltilmesi amacıyla “Mining Safety Round Table” modeli Türkiye’ye taşındı ve raporlama süreçlerinin International Council on Mining and Metals standartlarına uyumlu hale getirilmesi planlandı.
Ayrıca Kanada ile teknoloji, finansman ve eğitim alanlarında iş birliklerinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Türkiye, Mart ayında düzenlenecek Prospectors & Developers Association of Canada Madencilik Zirvesi’ne katılım sağlayacak.
