Bankaya göre çatışma petrol ve doğal gaz fiyatlarında artışa yol açsa da, mevcut şokun COVID-19 döneminde yaşanan geniş çaplı tedarik zinciri krizine benzer bir tablo yaratması beklenmiyor.
Analizde, savaşın küresel ekonomik büyüme ve enflasyon üzerinde sınırlı ancak hissedilir etkiler oluşturabileceği ifade edilirken, şokun büyük ölçüde enerji piyasalarıyla sınırlı kalacağı vurgulandı.
Küresel Büyümede Sınırlı Yavaşlama Bekleniyor
Goldman Sachs ekonomistlerinin hesaplamalarına göre İran’daki çatışmanın küresel ekonomik büyümeyi önümüzdeki yıl yaklaşık %0,3 oranında azaltması bekleniyor. Aynı dönemde manşet enflasyonun 0,5 ila 0,6 puan artabileceği tahmin edilirken, çekirdek enflasyona etkisinin daha sınırlı kalacağı öngörülüyor.
Banka, çekirdek enflasyondaki artışın 0,1 ila 0,2 puan seviyesinde kalmasının beklendiğini belirterek, enerji fiyatlarındaki yükselişin tüketici fiyatlarına doğrudan yansısa da daha geniş çaplı fiyat baskılarının oluşma ihtimalinin düşük olduğunu ifade etti.
Hürmüz Boğazı Kritik Risk Unsuru
Basra Körfezi’nden çıkan petrol ve doğal gaz sevkiyatının büyük bölümünün bu dar geçitten geçtiğine dikkat çekilirken, boğazın kapanması halinde küresel enerji piyasalarında daha büyük bir şok yaşanabileceği belirtildi.
Goldman Sachs, bu senaryonun gerçekleşmesi durumunda enerji fiyatlarında daha sert yükselişlerin görülebileceğini ve küresel büyüme üzerindeki baskının artabileceğini düşünüyor.
Enerji Dışı Ticaret Bağları Sınırlı
Bankanın analizine göre Orta Doğu ile gelişmiş ekonomiler arasındaki enerji dışı ticaret bağları oldukça sınırlı. Özellikle ABD ve Avrupa gibi büyük ekonomilerin toplam ithalatının %1’den azı bu bölgeden geliyor.
Buna karşılık küresel ticaretin önemli bölümünün Çin ve Doğu Asya merkezli olduğuna dikkat çekiliyor. Bu bölgelerin küresel ticarette %20’nin üzerinde paya sahip olması, mevcut jeopolitik şokun tedarik zincirleri üzerindeki etkisinin sınırlı kalmasında önemli bir faktör olarak gösteriliyor.
Pandemi Dönemindeki Krizle Farklı Bir Şok
Ekonomistler, pandemi döneminde yaşanan tedarik zinciri bozulmalarının üretim ve lojistik ağlarını doğrudan etkilediğini hatırlatarak, o dönemde enflasyonun hızlı yükselmesinin temel nedeninin bu geniş kapsamlı arz şoku olduğunu vurguladı.
Mevcut durumda ise İran’daki savaşın esas olarak enerji fiyatları üzerinden etkili olması, küresel ekonomide 2021–2022 dönemine benzer geniş çaplı ikinci tur enflasyon etkilerinin ortaya çıkma ihtimalini zayıflatıyor.
