Avrupa Birliği (AB), bütçe gelirlerini artırmak için büyük şirketlere yönelik yeni bir vergi düzenlemesi üzerinde çalıştığını açıkladı. Brüksel’in Apple, Google ve Meta gibi teknoloji devlerini doğrudan hedef alan ayrı bir dijital vergi yerine, daha geniş kapsamlı bir şirket katkısı sistemi üzerinden daha fazla gelir elde etmeyi değerlendirdiği bildirildi.
Yeni tartışmaların merkezinde “Corporate Resource for Europe” (CORE) adı verilen şirket katkı sistemi bulunuyor. Avrupa Komisyonu’nun mevcut teklifinde, AB’de faaliyet gösteren ve yıllık net cirosu 100 milyon euroyu aşan şirketlerin yıllık sabit katkı ödemesi öngörüldü.
100 milyon euro ciro sınırı dikkat çekiyor
CORE kapsamında yıllık net cirosu 100 milyon euroyu aşan şirketler sisteme dahil edilecek. Bu sınırın altında kalan şirketler ise mevcut teklif kapsamında katkı ödemeyecek.
Mevcut modele göre şirketlerin ödeyeceği yıllık katkı tutarı ciro büyüklüğüne göre değişirken, ödemelerin 100 bin euro ile 750 bin euro arasında olması planlanıyor.
Brüksel’de şimdi tartışılan seçenek ise özellikle yüksek gelir elde eden büyük şirketlerden sağlanacak katkının artırılması üzerinde yoğunlaşıyor.
Apple, Google ve Meta için kritik değişiklik
AB’nin değerlendirdiği modelin en dikkat çekici tarafı, Apple, Google ve Meta gibi teknoloji devlerine özel bir vergi getirmek yerine, düzenlemenin kapsamının büyük şirketlerin geneline yayılması.
Bu yaklaşım, teknoloji şirketlerinin yanı sıra diğer büyük şirket gruplarının da aynı sistem içerisinde yer almasını sağlayabilir. Böylece AB, özellikle ABD merkezli teknoloji şirketlerini hedef aldığı algısını azaltırken bütçeye daha yüksek gelir sağlamayı amaçlıyor.
Teknoloji sektörünün küresel ölçekte elde ettiği yüksek gelirler nedeniyle Apple, Google ve Meta gibi şirketlerin yeni sistem kapsamında önemli katkı sağlayabilecek şirketler arasında yer alması bekleniyor.
Brüksel ile Washington arasında vergi gerilimi riski
AB’nin doğrudan dijital şirketleri hedefleyen bir vergi yerine daha geniş kapsamlı bir model üzerinde durmasının önemli nedenlerinden biri de ABD ile yaşanabilecek yeni ticaret gerilimi.
Washington yönetimi, ABD merkezli teknoloji şirketlerini hedef alan dijital hizmet vergilerine uzun süredir karşı çıkıyor. Bu nedenle Brüksel’in üzerinde çalıştığı seçenek, teknoloji şirketlerinden daha fazla gelir elde edilmesini sağlarken düzenlemenin yalnızca dijital şirketlere yönelik olmasının önüne geçebilir.
Ancak yeni sistemin hangi şirketleri ne ölçüde etkileyeceği ve mevcut katkı tutarlarının değiştirilip değiştirilmeyeceği henüz kesinleşmiş değil.
AB bütçesine yıllık 6,8 milyar euro katkı
Mevcut CORE teklifinin, 2028-2034 döneminde AB bütçesine yıllık ortalama yaklaşık 6,8 milyar euro gelir sağlaması hedefleniyor.
CORE, Avrupa Birliği’nin uzun vadeli bütçesi için önerdiği beş yeni öz kaynak mekanizmasından biri olarak öne çıktı. Şirket katkısının yanı sıra Emisyon Ticaret Sistemi, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması, elektronik atıklar ve tütün üzerinden de yeni gelir kaynakları oluşturulması planlandı.
Bu kaynakların tamamının hayata geçirilmesi halinde AB bütçesine sağlanacak ek gelirin yıllık yaklaşık 58,5 milyar euroya ulaşması öngörülüyor.
Brüksel açısından gündemdeki temel konu ise teknoloji şirketlerinden daha yüksek gelir elde ederken düzenlemenin yalnızca dijital sektöre yönelik olduğu izleniminden kaçınmak.
CORE sisteminde yapılacak olası değişiklik, AB’nin bütçe gelirlerini artırma hedefinin yanı sıra Avrupa ile ABD arasındaki ticari ilişkiler açısından da yeni bir başlık oluşturabilir.
