Bitcoin’de kurumsallaşmadan ne bekledik, ne bulduk?

Şirketlerin Bitcoin alımlarıyla başlayan kurumsal ilgi, son yıllarda ETF’lerden tokenizasyona ve bankaların saklama hizmetlerine kadar geniş bir alana hızla yayılıyor. Ancak bu gelişmelerin hepsi aynı anlam taşımıyor. Kendi bilançosuna Bitcoin alan şirket ile müşterisinin varlığını saklayan bankanın beklentisi birbirinden tamamen farklı.

Bir dönem büyük bir şirketin Bitcoin aldığını duymak başlı başına olaydı, ardından ETF başvurularını takip etmeye başladık. Şimdi de bankaların kripto saklama hizmetlerini, blok zincir üzerinde çıkarılan fonları ve tokenize tahvillerle yapılan finansman işlemlerini konuşuyoruz.

Bu sürecin en görünür örneklerinden biri de bugünkü adıyla Strategy’nin 2020’de başlayan Bitcoin alımlarıydı.

Strategy, ilk aşamada 250 milyon dolarlık yatırım yaparak Bitcoin’i hazine politikasının merkezine yerleştirdi ve dijital hazine şirketlerinin serüvenini başlattı.

Sonrasında ise Ocak 2024’te, ABD’de spot Bitcoin ETF’lerinin onaylanmasıyla erişim çok daha geniş bir yatırımcı kitlesine açıldı. BlackRock ve Fidelity gibi isimlerin sunduğu ürünlerle Bitcoin’e yatırım yapmak için kripto borsasında hesap açmak veya özel anahtar saklamak gerekmiyordu. Yatırımcı, alışık olduğu aracı kurum üzerinden fon payı satın alabiliyordu. Bu kolaylık bireysel yatırımcılar kadar kurumlar için de önemliydi.

Aynı dönemde ilgi, Bitcoin’in fiyatına yatırım yapmanın ötesine geçti. BlackRock, Mart 2024’te Ethereum üzerinde ilk tokenize fonu BUIDL’ı başlattı. Nakit, ABD Hazine bonoları ve repo işlemlerine yatırım yapan fonun payları blokzincir üzerinde temsil ediliyordu. Burada satın alınan şey Bitcoin değildi; geleneksel bir yatırım ürününün blokzincir üzerinde sunulmasıydı.

Tokenizasyon gittikçe yaygınlaşıyor

Son haftalarda bankalardan gelen haberlere bakalım. 

BNY ve Citadel Securities, tokenize edilmiş iki yıllık ABD Hazine tahvilini önce dakikalar içinde takas etti, ardından gecelik finansmanda teminat olarak kullandı. Blokzincirin finans sektöründeki yeri artık alınıp satılan coinlerin ötesinde, işlemlerin nasıl tamamlandığına kadar uzanıyor.

Bir diğer örnek Deutsche Bank. Banka, Almanya’da Bitcoin ve Ethereum gibi varlıklar için saklama hizmetini birkaç hafta içinde başlatmaya hazırlanıyor.

Bunları yan yana koyduğumuzda kurumsal ilginin giderek daha fazla iş alanına yayıldığını görüyoruz. Fakat yatırımcı olarak her gelişmeyi aynı beklentiyle karşılamamız, aralarındaki farkları gözden kaçırmamıza neden olabiliyor.

Wall Street Bitcoin’i neden alıyor?

Öncelikle, Wall Street derken kimi kastediyoruz?

Kendi bilançosuna Bitcoin alan şirket, Bitcoin ETF’i sunan varlık yöneticisi, o ETF’nin paylarını satın alan fon ve müşterisinin Bitcoin’ini saklayan banka farklı kararlar veriyor.

Strategy’nin Bitcoin alması, şirketin kendi sermayesini fiyat hareketlerine açması demek. Bir bankanın saklama hizmeti başlatması ise müşterilerinin varlıklarını tutmak ve bu hizmetten gelir elde etmek istemesi anlamına gelebilir. Bankanın böyle bir hizmet sunması, kendi bilançosuyla Bitcoin’de yükseliş beklediğini tek başına göstermiyor.

ETF’lerde de benzer bir ayrım var. BlackRock’ın Bitcoin fonu sunmasıyla bir yatırımcının o fondan pay satın alması aynı karar değil. Varlık yöneticisi yatırım aracını sunuyor; fiyat riskini üstlenen ise fonun yatırımcısı.

Bu yatırımcıların amaçları da birbirinden farklı olabilir. Bir emeklilik portföyü uzun vadeli ve sınırlı bir Bitcoin payı tutmak isteyebilir. Başka bir fon kısa vadeli yükseliş bekleyebilir. Bir diğeri spot ve vadeli piyasalar arasındaki fiyat farkından yararlanmak için pozisyon alabilir.

Bu nedenle “kurumsal para geldi” ya da “kurumsal girişler güçlendi” cümlesi, o paranın ne kadar kalacağını açıklamıyor. Bitcoin’in uzun vadeli geleceğine inanan bir yatırımcı bile nakit ihtiyacı, portföyündeki zararlar veya risk sınırları nedeniyle satış yapabilir.

Bence kurumsallaşmayı konuşurken en az üzerinde durduğumuz taraf da bu. Gelen parayı sayıyoruz, ancak hangi beklentiyle geldiğini ve hangi koşullarda çıkabileceğini çoğu zaman ikinci plana atıyoruz.

Kurumsal para neyi değiştirdi, neyi garanti etmiyor?

Kurumsallaşmayla bazı somut kolaylıklar da beraberinde geldi.

Bitcoin’e erişim genişliyor, saklama seçenekleri artıyor ve kurumların mevcut yatırım süreçlerine uyabilecek ürünler geliştiriliyor. Daha önce kendi cüzdanında Bitcoin tutamayacak bir yatırımcı, artık düzenlenmiş bir yatırım aracı üzerinden pozisyon alabiliyor.

Erişimin kolaylaşması ise yatırımcının yalnızca alım yapmasını kolaylaştırmıyor. Aynı araç üzerinden pozisyonunu küçültmesini de mümkün kılıyor.

Bitcoin artık portföylerin kararlarından da etkileniyor

Bitcoin daha fazla portföye girdikçe, o portföylerin kararlarından da etkilenebiliyor.

Teknoloji hisselerinde zarar eden bir fon, toplam riskini azaltmak için Bitcoin pozisyonunu da küçültebilir. Bunun için Bitcoin hakkındaki uzun vadeli görüşünün tamamen değişmesi gerekmiyor.

Bu durum, Bitcoin’in kendisine ilişkin olumlu bir haber yokken yükselmesini veya olumsuz bir gelişme yokken düşmesini anlamaya yardımcı olabilir. Bazen karar, Bitcoin’in içinde bulunduğu daha geniş portföyle ilgilidir.

Bankaların sektöre girmesi de tek başına fiyat desteği yaratmıyor. Saklama hizmeti, mevcut Bitcoinlerin daha farklı bir kurumda tutulmasını sağlayabilir. Tokenize bir tahvil işlemi ise blokzincirin kullanımını artırırken doğrudan Bitcoin alımı gerektirmeyebilir.

Dolayısıyla kurumsal gelişmeleri değerlendirirken yalnızca açıklamayı yapan şirketin büyüklüğüne bakmak yeterli değil. Atılan adımın ne olduğunu da anlamamız gerekiyor.

Yeni Bitcoin talebi mi oluşuyor, mevcut varlıklar mı taşınıyor, yoksa finansal işlemler için yeni bir altyapı mı kuruluyor?

Ben kurumsallaşmayı Bitcoin’in geleceği açısından önemli buluyorum. Ancak bundan sürekli yükselen bir piyasa sonucu çıkarmıyorum. Wall Street’in gelişi, Bitcoin’e yeni yatırımcılar ve yeni kullanım alanları kazandırıyor. Beraberinde bu yatırımcıların nakit ihtiyaçlarını, risk sınırlarını ve satış kararlarını da getiriyor.

Bugüne kadar daha çok “Kim Bitcoin alacak?” diye sorduk. Artık “Neden alıyor, hangi koşullarda tutacak?” sorusuna da aynı ağırlığı vermemiz gerekiyor.

Büyük şirketlerin Bitcoin’e yatırım anlatısı artık eskidi

Bir dönem büyük bir şirketin Bitcoin alması veya tanınmış bir finans kuruluşunun kriptoya adım atması, piyasanın en güçlü beklentilerinden biriydi. Örneğin, ETF’lerin onaylanma sürecinde veya aynı dönemde Trump’ın kripto paralardan bahsetmesi ve Bitcoin rezervi söylentileri kriptoda yeni bir anlatı getirmiş, fiyatları şişirmişti.

Bugün ise benzer haberlerle çok daha sık karşılaşıyoruz. Bu yüzden yalnızca büyük bir ismin sektöre girmesiyle yetinmeyip, atılan adımın piyasaya ne kadar yeni talep getireceğine bakmak gerekiyor.

Bir bankanın saklama hizmeti başlatmasıyla kendi bilançosuna Bitcoin alması aynı şey değil.

Tokenize tahvil piyasasının büyümesi de doğrudan Bitcoin’e para girdiği anlamına gelmiyor.

Sektör açısından olumlu olan her gelişmenin fiyatlara aynı ölçüde yansımasını beklediğimizde, haberlerle piyasa arasındaki farkı açıklamakta zorlanıyoruz.

Bence “kurumlar geliyor” beklentisi artık tek başına yeterli değil. Kurumların gelmesiyle ne yapacaklarını, ne kadar sermaye ayıracaklarını ve bu sermayenin hangi koşullarda piyasada kalacağını da konuşmamız gerekiyor.

Bu yüzden faiz beklentileri, finansman koşulları ve yatırımcıların risk alma isteği zayıfladığında, olumlu bir kurumsal haberin etkisi artık sınırlı kalıyor. Çünkü Bitcoin artık makro gelişmeler, açıklamalar, tahviller ve faizlerden etkilenen bir varlık olarak karşımızda.

Wall Street’in Bitcoin’e yaklaşmasını hala önemli bulsam da artık her yeni banka açıklamasını veya şirket alımını bir sonraki yükselişin habercisi olarak okumuyorum.

Kurumsallaşma, Bitcoin için daha geniş bir yatırımcı kitlesi yaratıyor; bu kitlenin sürekli alıcı kalacağını garanti etmiyor.

Bu yüzden de artık piyasada yeni bir anlatının öne çıkması gerekiyor.