Bitcoin ağında spam ve finansal olmayan işlemleri sınırlandırmayı amaçlayan tartışmalı BIP-110 soft fork girişimi, madencilerden yeterli desteği alamamasının ardından fiilen sona erdi. Öneri, ihtiyaç duyduğu desteğin çok altında kalırken BIP-110 kurallarını uygulayan azınlık zinciri yalnızca iki blok üretildikten sonra durdu.
BIP-110’un başarısız olması yalnızca teknik bir tartışmayı sona erdirmedi. Süreç, Bitcoin topluluğunda sansür, ağın tarafsızlığı, konsensus kuralları ve Bitcoin Improvement Proposal (BIP) sisteminin yönetimi konusunda da ciddi tartışmalara yol açtı.
BIP-110 Nedir?
BIP-110, Bitcoin blok zincirinin Ordinals ve benzeri finansal olmayan işlemler için kullanımını sınırlandırmayı amaçlayan bir soft fork önerisiydi.
Önerinin destekçileri, Bitcoin blok alanının spam olarak değerlendirdikleri veriler tarafından gereksiz şekilde doldurulduğunu savunuyordu. Amaç, belirli işlem türlerini kısıtlayarak Bitcoin’in esas olarak parasal işlemler için kullanılmasını sağlamaktı.
Ancak BIP-110’a karşı çıkanlar, hangi işlemlerin kabul edilebilir olduğunun protokol seviyesinde belirlenmesinin Bitcoin üzerinde bir tür sansür mekanizması oluşturabileceğini savundu.
Bu nedenle tartışma kısa sürede teknik bir güncellemenin ötesine geçerek Bitcoin’in temel prensiplerinin nasıl yorumlanması gerektiği konusuna dönüştü.
Madencilerden Sadece %2,5 Destek Geldi
BIP-110’un aktif hale gelebilmesi için madencilerden yaklaşık %55 oranında destek alması gerekiyordu. Ancak sinyalleşme döneminde destek oranı yalnızca yaklaşık %2,5-2,6 seviyesinde kaldı.
Gerekli desteğin çok altında kalan öneri buna rağmen kuralları uygulayan küçük bir madenci grubunun ayrı zincirde blok üretmeye başlamasıyla kısa süreli bir zincir ayrışmasına yol açtı.
Fakat yeni zincir yalnızca iki blok üretebildi. Yaklaşık sekiz saat içerisinde iki blok çıkarılmasının ardından zincirde yeni blok üretimi tamamen durdu.
BIP-110 Zinciri Neden Durdu?
BIP-110’un karşılaştığı en büyük problemlerden biri Bitcoin’in madencilik zorluğuydu. Yeni zincir ana Bitcoin ağından ayrılmış olsa bile başlangıçta Bitcoin’in mevcut yüksek madencilik zorluğunu devraldı. Ancak zincirin arkasındaki hash gücü son derece düşük kaldı.
Bu durum blok üretimini oldukça yavaş ve maliyetli hale getirdi. Üstelik madencilerin çıkardıkları blokların ödüllerini ekonomik olarak değerlendirebilecekleri güçlü bir piyasa da bulunmuyordu. Böylece madenciliğin elektrik ve donanım maliyetlerinin karşılanması oldukça zor hale geldi.
Teorik olarak zincirin yaklaşık 2.016 blokluk zorluk ayarlama dönemini tamamlaması halinde madencilik zorluğu önemli ölçüde düşebilirdi. Ancak zincir yalnızca iki blokta kaldığı için bu aşamaya ulaşılması mümkün olmadı.
Michael Saylor ve Adam Back’ten BIP-110’a Eleştiri Geliyor
BIP-110, Bitcoin ekosisteminin önde gelen isimlerinden de destek bulamadı. Strategy Başkanı Michael Saylor, Bitcoin blok alanının kötüye kullanılmasına ilişkin bazı endişeleri paylaşmasına rağmen BIP-110’un kullandığı yönteme karşı çıktı.
Saylor’a göre böyle bir değişiklik Bitcoin’in tarafsız kurallarına ve ağ içerisindeki geniş fikir birliği anlayışına zarar verebilirdi. Blockstream CEO’su Adam Back de konsensus seviyesinde yapılacak bu tür değişikliklerin Bitcoin’in güvenilirliğini olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıda bulundu.
Back ayrıca bazı harcanmamış işlem çıktılarının uygulanacak yeni kurallar nedeniyle ileride harcanamaz hale gelmesi gibi teknik risklere dikkat çekti.
Tartışmalar Luke Dashjr’a Kadar Uzandı
BIP-110 sürecinin ardından tartışmalar önerinin en önemli destekçilerinden biri olan Bitcoin geliştiricisi Luke Dashjr üzerinde yoğunlaştı. Dashjr’ın BIP-110 girişiminde yalnızca geliştirici olarak değil, aynı zamanda Bitcoin Improvement Proposal sistemindeki editöryal yetkilerini kullanma biçimi nedeniyle de eleştirildiği belirtildi.
Eleştirilerin merkezinde, BIP-110’a numara verilmesi ve önerinin standart prosedürlerin yeterince uygulanmadığı iddiasıyla hızlı şekilde BIP deposuna eklenmesi bulunuyordu.
Bitcoin geliştiricisi Mark Erhardt, Dashjr’ın BIP editörlüğünden çıkarılması yönünde öneride bulundu. Erhardt ayrıca Dashjr’ın Nisan 2024’ten itibaren BIP editörlerinin günlük çalışmalarına son derece sınırlı katkı sağladığını ve editör yorumlarının %1’inden daha azında yer aldığını savundu.
Tartışmaların ardından Dashjr, BIP editörlüğü görevinden çıkarıldı. Dashjr ayrıca Bitcoin madencilik havuzu Ocean’daki başkanlık ve baş teknoloji sorumluluğu görevlerinden bir süreliğine izin aldığını açıkladı.
BIP-110 Neden Başarısız Oldu?
BIP-110’un sona ermesinde birkaç temel unsur öne çıktı. En önemli neden, madencilerden yeterli desteğin gelmemesi oldu. Yaklaşık %55 destek hedeflenen girişim yalnızca %2,6 civarında kaldı.
Bunun yanında Bitcoin topluluğunda önerinin teknik sonuçlarından çok, Bitcoin’in sansüre karşı tarafsız yapısını değiştirebileceği yönündeki endişeler ağır bastı.
Ekonomik açıdan ise azınlık zincirinde madencilik yapmak sürdürülebilir olmadı. Bitcoin’in yüksek madencilik zorluğu devam ederken zincirin ekonomik değeri ve hash gücü son derece düşük kaldı. Sonuç olarak BIP-110 zinciri yalnızca iki blok ürettikten sonra tamamen durdu.
