Anthropic, ABD hükümetinden gelen ulusal güvenlik gerekçeli ihracat kontrol talimatı nedeniyle Claude Fable 5 ve Claude Mythos 5 modellerine erişimi askıya aldı.
Şirketin açıklamasına göre talimat, ABD içinde ya da dışında bulunmasına bakılmaksızın yabancı uyruklu kişilerin bu modellere erişiminin durdurulmasını kapsıyor. Bu kapsam yalnızca müşterilerle sınırlı değil; Anthropic’in yabancı uyruklu çalışanları da aynı kısıtlamaya dahil edildi.
Hükümetin endişesi özellikle Fable 5 ve Mythos 5 gibi modellerin jailbreak yoluyla kötüye kullanılabileceği iddiası.
Anthropic’den yapılan açıklamada ise “Hükümetin yasal direktifine uyuyoruz ve tüm kullanıcıların Fable 5 ve Mythos 5’e erişimini kaldırıyoruz” denildi.
ABD hükümeti, en gelişmiş yapay zekâ modellerine kimin erişebileceği konusunda doğrudan söz sahibi olmaya başladı.
Buradaki asıl kırılma da tam olarak bu.
ABD, yapay zekayı giderek daha fazla kontrol etmek istiyor. Daha önce çip ihracatı üzerinden gördüğümüz yaklaşım, şimdi model erişimine doğru genişliyor. Washington, en ileri yapay zeka modellerini artık yalnızca ticari ürün olarak değil; ulusal güvenlik, siber kapasite ve teknoloji üstünlüğü açısından stratejik varlık olarak görüyor.
Yapay zekâda “herkes aynı modele erişir” dönemi kapanıyor
Bugüne kadar yapay zekada genel varsayım model piyasaya çıkarsa, aboneliğini ödeyen herkes aynı ürüne erişebilir şeklindeydi. Ancak ABD hükümetinin yaklaşımıyla bundan sonra yapay zeka kullanımı, hangi ülkenin vatandaşı olduğuna, nerede bulunduğuna ve modelin hangi kabiliyetlere sahip olduğuna göre değişebilir.
Anthropic açısından kararın zamanlaması da kritik. Uzmanlara göre şirket halka arz hazırlıklarıyla gündemdeyken, en güçlü modellerinden ikisinin hükümet talimatıyla kapatılması yatırımcı algısı üzerinde baskı yaratabilir.
Hükümet ile Anthropic arasındaki gerilim
Anthropic ile ABD hükümeti arasındaki gerilim yeni değil. Şirketin Claude modellerini tüm yasal askeri amaçlar için sınırsız şekilde kullanıma açmayı reddetmesi, Pentagon ile anlaşmazlığa yol açmıştı.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in şubat ayında şirkete ültimatom verdiği, ardından Trump yönetiminin federal kurumlara Anthropic teknolojisinin kullanımını durdurma talimatı gönderdiği belirtilmişti. Pentagon ise mart ayında Anthropic’i “tedarik güvenliği açısından riskli” ilan etmişti.
Anthropic de buna karşılık ABD hükümetine dava açarak, yapay zekâ güvenliği konusundaki tutumu nedeniyle yasa dışı şekilde hedef alındığını savunmuştu.
