ABD ile İran arasında artan askeri tansiyon, enerji arzına ilişkin endişeleri yeniden gündeme taşırken, petrol fiyatlarında sert yükseliş yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı 22 Haziran’dan bu yana ilk kez 80 dolar seviyesini test etti.
Jeopolitik risklerin yeniden fiyatlanmasıyla birlikte küresel hisse senedi piyasalarında satış baskısı güçlenirken, yatırımcılar güvenli liman ve enerji piyasalarındaki gelişmelere odaklandı.
CENTCOM’dan İran’a yeni saldırı
Piyasalardaki baskının temel nedenlerinden biri, ABD ile İran arasında yeniden tırmanan askeri gerilim oldu. ABD Başkanı Donald Trump’ın, “İran ile ateşkes sona erdi. Artık onlarla anlaşmak istemiyorum.” açıklaması sonrasında bölgedeki tansiyon hızla yükseldi.
Bu gelişmenin ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), yaklaşık 90 askeri hedefin vurulduğu yeni bir operasyon gerçekleştirildiğini duyurdu. Operasyonun ardından bölgede çatışmaların genişleyebileceği endişesi küresel piyasalarda risk algısını artırdı.
Bununla birlikte Trump’ın daha sonra yaptığı açıklamada İran’ın ABD ile yeniden anlaşma yapmak istediğini söylemesi, piyasalardaki paniği kısmen sınırlasa da jeopolitik belirsizliklerin tamamen ortadan kalkmadığı görülüyor.
Petrol fiyatları 80 dolar seviyesine yükseldi
Orta Doğu’da yaşanan gelişmeler, enerji arzına ilişkin endişeleri yeniden ön plana çıkardı. Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinde gözlenen yavaşlama ve bölgedeki güvenlik risklerinin artması, petrol fiyatlarında güçlü yükselişi beraberinde getirdi.
Brent petrolün varil fiyatı gün içerisinde 80 dolar seviyesini aşarak 22 Haziran’dan bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Petrol fiyatlarındaki yükseliş, küresel enflasyon görünümüne ilişkin endişeleri de yeniden artırdı.
Uzmanlar, enerji fiyatlarında yaşanabilecek kalıcı yükselişlerin, merkez bankalarının faiz indirim sürecini yavaşlatabileceği değerlendirmesinde bulunuyor.
Fed tutanakları şahin beklentileri güçlendirdi
Jeopolitik gelişmelere ek olarak Fed’in son toplantı tutanakları da piyasalardaki satış baskısını destekledi.
Tutanaklarda bazı Fed yetkililerinin enflasyon risklerinin devam ettiğine dikkat çekerek gerekmesi halinde daha sıkı para politikası uygulanabileceği yönünde görüş bildirmesi, faizlerin uzun süre yüksek seviyelerde kalabileceği beklentilerini güçlendirdi.
Bu durum özellikle hisse senedi piyasalarında risk iştahını azaltırken, doların güçlü görünümünü korumasına katkı sağladı.
Avrupa borsaları ve Borsa İstanbul’da satış baskısı
Artan jeopolitik riskler ve yükselen petrol fiyatları küresel hisse piyasalarını da olumsuz etkiledi.
Avrupa borsalarında gün boyunca satışların derinleştiği görülürken, enerji maliyetlerinin yeniden yükselişe geçebileceği beklentisi sanayi ve tüketim hisseleri üzerinde baskı oluşturdu.
Yurt içinde ise Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü sert kayıplarla tamamlarken, küresel riskten kaçış eğilimi ve dış piyasalardaki negatif görünüm Türk varlıklarını da etkiledi.
Altında geri çekilme sürüyor
Jeopolitik risklerin yüksek seyrine rağmen Fed’in şahin mesajları ve doların güçlü kalması nedeniyle altın fiyatlarında satış baskısı devam etti.
Ons altın üst üste üçüncü işlem gününde de değer kaybederken, yatırımcıların kısa vadede Fed’in para politikası ve Orta Doğu’dan gelecek yeni açıklamalara odaklandığı görülüyor.
Piyasalarda gözler yeni gelişmelerde
Küresel piyasalar açısından önümüzdeki süreçte ABD-İran hattından gelecek açıklamalar, Hürmüz Boğazı’ndaki enerji sevkiyatının seyri ve Fed yetkililerinden gelecek mesajlar fiyatlamaların ana belirleyicisi olmaya devam edecek.
Petrol fiyatlarında yaşanabilecek yeni yükselişler enflasyon beklentilerini yeniden yukarı çekebilirken, jeopolitik tansiyonun düşmesi ise riskli varlıklarda toparlanmanın önünü açabilecek en önemli gelişme olarak değerlendiriliyor.
