ABD ile İran arasında haftalardır süren gerilimin ardından bugün yoğun bir diplomasi trafiği yaşanıyor. Axios’un sabah saatlerinde geçtiği habere göre taraflar, savaşı sona erdirecek “tek sayfalık bir mutabakat metni” üzerinde anlaşmaya oldukça yakın.
Haberde, Beyaz Saray’ın İran ile çatışmayı sonlandıracak ve yeni nükleer müzakere sürecinin çerçevesini oluşturacak anlaşmanın kısa süre içinde netleşmesini beklediği aktarıldı. Trump yönetimi önümüzdeki 48 saat içinde Tahran’dan nihai yanıtın gelmesi bekleniyor.
30 günlük yeni süreç başlayabilir
Taslak metnin imzalanması halinde taraflar arasında yeni bir 30 günlük müzakere süreci başlayacak. Bu süreçte Hürmüz Boğazı’nın yeniden tam geçişe açılması, yaptırımların kademeli kaldırılması ve İran’ın nükleer programına yönelik detaylı anlaşmaların ele alınması planlanıyor.
Görüşmelerin İslamabad veya Cenevre’de yapılabileceği belirtiliyor.
Habere göre süreç boyunca İran’a yönelik sevkiyat kısıtlamaları ve ABD’nin deniz ablukası aşamalı şekilde gevşetilecek. Ancak müzakerelerin başarısız olması durumunda Washington yönetimi askeri müdahale ve abluka seçeneğini masada tutmaya devam edecek.
Nükleer programda kritik maddeler masada
Anlaşmanın en hassas başlığını İran’ın nükleer faaliyetleri oluşturuyor.
Taslak çerçevede, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 12 ila 15 yıl boyunca durdurması tartışılıyor. ABD tarafı, anlaşmanın ihlal edilmesi halinde bu sürenin uzatılmasını talep ediyor. İran ise daha öncesinde buna kesinlikle karşı çıkıyordu.
Ayrıca Tahran’ın, daha önce sert şekilde karşı çıktığı yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ülke dışına çıkarma şartını değerlendirdiği belirtiliyor. Bu materyalin ABD’ye taşınmasının bile masada olduğu ifade ediliyor.
Taslak kapsamında İran’ın yer altındaki nükleer tesislerini işletmemesi ve Birleşmiş Milletler müfettişlerinin ani denetimlerini kabul etmesi de yer alıyor.
İran teklifi değerlendirirken, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçiş sağlandı
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü de gün içerisinde yaptığı açıklamada Washington’ın sunduğu 14 maddelik barış teklifinin değerlendirildiğini doğruladı.
İran Devrim Muhafızları da bu sırada boğaza ilişkin bir açıklama yaptı.
Yapılan duyuruda, ABD kaynaklı tehdidin sona erdiği belirtilirken Hürmüz Boğazı’nın yeniden “güvenli geçişe açıldığı” ifade edildi.
İran Devrim Muhafızları Donanması, bölgede yeni prosedürlerin devreye alındığını ve ticari geçişlerin artık güvenli şekilde sürdürülebileceğini açıkladı.
Trump: “Kabul etmezlerse bombardıman daha ağır başlayacak”
ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada İran’a açık mesaj verdi.
Trump, İran’ın anlaşmayı kabul etmesi halinde operasyonların sona ereceğini ve Hürmüz Boğazı’nın İran dahil tüm ülkelere açılacağını söyledi. Ancak anlaşmanın reddedilmesi durumunda saldırıların “çok daha yoğun ve ağır şekilde” yeniden başlayacağını ifade etti.
